Παρασκευή 15 Ιουλίου 2022

 


Οι Προσευχές των Αγίων.

Επιμέλεια: Αρχιμ. Σ. Λ.

Email: pater9870@gmail.com



 

 

 

 

  Ἐὰν  ἀνοίξουμε  τὴν  ἁγία  Γραφή,  θὰ  δοῦμε,  ὅτι  γενικὰ  ἡ  προσευχὴ  τῶν  ἁγίων  ἔχει  τεράστια  δύναμη.  Ἔτσι  προσεύχεται  ὁ  Μωϋσῆς  μὲ  ὑψωμένα  τὰ  χέρια  του  καὶ  νικοῦν  οἱ  Ἰσραηλῖτες  τοὺς  Ἀμαληκίτες(Ἔξοδ.17,8-13).Ἀργότερα,  ὅταν  διψοῦσαν  καὶ  γόγγυζαν  οἱ  Ἰσραηλῖτες,  προσευχήθηκε  ὁ  Μωϋσῆς  καὶ  εἶπε'  «Τί  νὰ  κάνω  Θεέ  μου  μ’  αὐτὸ  τὸν  ἀπειθῆ  λαὸ  κοντεύουν  νὰ  μὲ  λιθοβολήσουν»;  Καὶ  ὁ  Θεὸς  τοῦ  ἀπάντησε'  «Κτύπησε  τὴν  πέτρα  μὲ  τὸ  ραβδί  σου  καὶ  θὰ  τρέξει  νερό»(Ἔξοδ.17,6).  Καὶ  πράγματι  ἔτσι  ἔγινε.  Ἀργότερα  μὲ  τὴν  προσευχὴ  τοῦ  Μωϋσῆ  πάλι  οἱ  Ἰσραηλῖτες  σώθηκαν  ἀπὸ  τὰ  δηλητηριώδη  φίδια  ποὺ  γέμισε  ἡ  ἔρημος.  Διότι  ὁ  Μωϋσῆς,  κατὰ  ἐντολὴ  τοῦ  Θεοῦ,  ἔκανε  ἕνα  χάλκινο  φίδι  καὶ  τὸ  ὕψωσε  σ’  ἕνα  κοντάρι  κι  ὅποιος  Ἰσραηλίτης  τὸ  ἔβλεπε  σῳζόταν.  Προσευχήθηκε  ὁ  Ἠλίας  καὶ  ἀνέστησε  τὸν  υἱὸ  τῆς  χήρας  στὰ  Σαρεπτὰ  τῆς  Σιδωνίας (Γ΄  Βασιλ.3,20-27).  Προσευχήθηκε  καὶ  ὁ  Ἐλισαῖος  καὶ  ἀνέστησε  καὶ  ἐκεῖνος  ἕνα  νέο(  Δ΄  Βασιλ.4,33). Τὸ  ἴδιο  καὶ  ὁ  Πέτρος  καὶ  ἀνέστησε  τὴν  Ταβιθὰ (Πράξ. 9,40).

  Ἐὰν  λοιπόν,  οἱ  ἅγιοι  ζῶντες  ἔχουν  τόση  δύναμη  μὲ  τὶς  προσευχές  τους,  πολὺ  περισσότερο  ἔχουν  ὅταν  εὑρεθοῦν  εἰς  τὸν  οὐρανό.  Ἐκεῖ  εἶναι  ἐντελῶς  ἀπερίσπαστοι  ἀπὸ  μέριμνες  καὶ  προβλήματα'  ἐκεῖ  εἶναι  ἐντελῶς  ἀπαλλαγμένοι  ἀπὸ  τὴν  ἁμαρτία'  ἐκεῖ  κύριο  ἔργο  ἔχουν  τὴν  προσευχή.  Ὅπως  λέγει  τὸ  βιβλίο  τῆς  Ἀποκαλύψεως'  «διὰ  τοῦτο  εἰσὶν  ἐνώπιον  τοῦ  θρόνου  τοῦ  Θεοῦ  καὶ  λατρεύουσιν  αὐτῶ  ἡμέρας  καὶ  νυκτὸς  ἐν  τῷ  ναῷ  αὐτοῦ».  Ἡ  λατρεία  καὶ  ἡ  ὑμνολογία  τῶν  ἁγίων πρὸς  τὸν  Θεὸν  εἶναι  ἀέναος,  συνεχής,  ἀκατάπαυστος.  Καὶ  ὅπως  στοὺς  ἐπιγείους  ναοὺς  μνημονεύουμε  καὶ  προσευχόμαστε  ὑπὲρ  τῶν  κεκοιμημένων,  ἔτσι  καὶ  στὸν  ἐπουράνιο  ναὸ  προσεύχονται  οἱ  ἅγιοι  γιὰ  μᾶς.

  Γι’ αὐτὸ  λοιπὸν  ἐπικαλούμεθα  τὶς  προσευχὲς  καὶ  τῶν  ζώντων καὶ  τῶν  κεκοιμημένων  ἁγίων.  Αὐτὸ  μάλιστα  τὸ  συνιστᾷ  καὶ  ὁ  Θεὸς  ὁ  ἴδιος.  Στὸν  Ἀβιμέλεχ,  ἕνα  βασιλιὰ  τῆς  Αἰγύπτου  ποὺ  εἶχε  ὑποπέσει  σ’  ἕνα  σοβαρὸ  παράπτωμα,  ὁ  Θεὸς  τοῦ  εἶπε  νὰ  προσφύγει  στὸν  Ἀβραάμ,  ποὺ  ἦταν  τότε  στὴν  Αἴγυπτο,  καὶ  νὰ  ζητήσει  τὴν  προσευχή του. «Προφήτης  ἐστι  καὶ  προσεύξεται  περί  σου  καὶ  ζήσει»Γέν.20,7).

  Νὰ  λοιπὸν  ποὺ  καὶ  ὁ  Θεὸς  συνιστᾷ  τὴν  προσφυγὴ  στὶς  προσευχὲς  τῶν  ἁγίων  καὶ  ὅτι  πράγματι  οἱ  προσευχὲς  αὐτὲς  ἔχουν  φοβερὴ  δύναμη'  ἃς  τὸ  προσέξουν  αὐτὸ  οἱ  προτεστάντες  οἱ  ὁποῖοι  φρονοῦν  τὰ  ἀντίθετα.

* * * * * *

  Λέγει  ὁ  ἴ.  Χρυσόστομος'  «Μή  μου  πεῖς  τί  μου  χρειάζεται  ἡ  προσευχὴ  τῶν  ἄλλων,  ἔστω  καὶ  τῶν  ἁγίων,  ἀφοῦ  ζῶ  εὐσεβῶς  καὶ  ἀγωνίζομαι  νὰ  ἐφαρμόσω  τὸ  εὐαγγέλιο.  Πάντοτε  ἔχουμε  ἀνάγκη  τῶν  προσευχῶν  τῶν  ἄλλων,  ὅσο  ἐνάρετοι  καὶ  εὐσεβεῖς κι  ἂν  εἴμαστε.  Παράδειγμα,  ὁ  Παῦλος,  ὁ  ὁποῖος  ἀνέβηκε  μέχρι  τρίτου  οὐρανοῦ  καὶ  ἄκουσε  ἄρρητα  ρήματα.  Ὁ  πρῶτος  μετὰ  τὸν  ἕνα'  τὸ  στόμα  τοῦ  Χριστοῦ'  κι  ὅμως  ποτὲ  δὲν  εἶπε'  ‘  τί  μου  χρειάζεται  ἡ  προσευχή;’  Ἂν  κι  αὐτοὶ  ποὺ  θὰ  προσευχόταν  γιὰ  τὸν  Παῦλο  δὲν  ἦταν  ἀνώτεροί  του  οὔτε  κὰν  ἰσάξιοι».  Ἀντιθέτως  ὁ  ἴδιος  ὁ  ἀπόστολος  προέτρεπε  καὶ  παρακαλοῦσε  τοὺς  χριστιανοὺς  νὰ  προσεύχωνται  γιὰ  κεῖνον.  Ἔτσι  στοὺς  Ρωμαίους  γράφει'  «Παρακαλῶ  δὲ  ὑμᾶς,  ἀδελφοί,  διὰ  τοῦ  Κυρίου  ἠμῶν  Ἰησοῦ  Χριστοῦ  καὶ  διὰ  τῆς  ἀγάπης  τοῦ  Πνεύματος, συναγωνίσασθαι μοὶ  ἐν  ταὶς  προσευχαὶς  ὑπὲρ  ἐμοῦ  πρὸς  τὸν  Θεόν»(Ρώμ.15,30).  Εἰς  τοὺς  Ἐφεσίους  συνιστᾷ  δέηση  «περὶ  πάντων  τῶν  ἁγίων  καὶ  ὑπὲρ  ἐμοῦ  ἶνα  μοὶ  δοθῆ  λόγος…»(Ἐφέ.6,18-19).  Τοὺς  Κολασσαεῖς  παροτρύνει  νὰ  προσεύχωνται  γράφοντάς  τους'  «τὴ  προσευχὴ  προσκαρτερεῖτε,  γρηγοροῦντες  ἐν  αὐτῇ  ἐν  εὐχαριστίᾳ,  προσευχόμενοι  ἅμα  καὶ  περὶ  ἠμῶν,  ἶνα  ὁ  Θεὸς  ἀνοίξη  ἠμὶν  θύρα  τοῦ  λόγου…»(Κόλα.4,2-3).  Στοὺς  Θεσσαλονικεῖς  παρακαλεῖ'  «Ἀδελφοί,  προσεύχεσθε  περὶ  ἠμῶν»(Ἅ΄Θεσσα.5,25  καὶ  Β΄Θεσσα.3,1).

  Ὄχι  δὲ  μόνον  ζητεῖ  νὰ  προσεύχωνται  ὑπὲρ  αὐτοῦ  καὶ  τῶν  συνεργατῶν  του,  ἀλλὰ  καὶ  πιστεύει  ὅτι  προσεύχονται  τὰ  πνευματικὰ  τοῦ  παιδιὰ  γι’  αὐτόν,  καὶ  ὅτι  στὶς  προσευχὲς  τοὺς  ὀφείλει  τὴν  ὑγεία  του  καὶ  τὴ  σωτηρία  του  ἀπὸ  μεγάλους  κινδύνους.  «Ἐλπίζω  ὅτι  διὰ  τῶν  προσευχῶν  ἠμῶν  χαρισθήσομαι  ὑμίν(Φιλήμ.22).  «Ὁ  Θεὸς  ἐκ  τηλικούτου  θανάτου  ἐρρύσατο  ἠμᾶς  καὶ  ρύεται,  εἰς  ὂν  ἠλπίκαμεν  ὅτι  καὶ  ἔτι  ρύσεται,  συνυπουργούντων  καὶ  ὑμῶν  ὑπὲρ  ἠμῶν  τὴ  δεήσει.» (Β΄Κό.1,10-11).

* * * * * *  

  Ἀλλὰ  καί,  ὁ  Πέτρος,  δὲν  εἶπε  τί  μου  χρειάζεται  ἡ  προσευχὴ  τῶν  ἄλλων  ἀφοῦ  εἶμαι  ἀπόστολος'  ἀφοῦ  ὁμολόγησα  τὸν  Χριστό'  ἀφοῦ  πάνω  στὴν  ὁμολογία  μου  στηρίχθηκε  ἡ  Ἐκκλησία.  Ἔτσι  ὅταν  ἦταν  φυλακισμένος,  ἀπὸ  τὸν  Ἡρῴδη  Ἀγρίππα  τὸν  Ἅ΄,  οἱ  χριστιανοὶ  τῶν  Ἱεροσολύμων  προσευχόταν  γι’  αὐτόν,  μὲ  ἀποτέλεσμα  νὰ  τὸν  ἐλευθερώσει  ἄγγελος Κυρίου κατὰ  θαυμαστὸ  τρόπο.  Λοιπόν,  κι  ἂν  ἀκόμη  εἶσαι  Παῦλος,  κι  ἂν  ἀκόμη  εἶσαι  Πέτρος,  ἔχεις  ἀνάγκη  τῶν  προσευχῶν  καὶ  μάλιστα  τῶν  ἁγίων. 

* * * * * *

  Ἀλλὰ  ἐνῷ  ἡ  προσευχὴ  ἔχει  τεράστια  δύναμη,  ἐνῷ  εἶναι  ἀναγκαία  ὅσο  ἐνάρετοι  καὶ  νὰ  εἴμαστε,  χρειάζεται μία προϋπόθεση γιὰ  νὰ  καρποφορήσει.  Καὶ  ἡ  προϋπόθεση  αὐτὴ  εἶναι  νὰ  προσπαθοῦμε  καὶ  ἐμεῖς'  ν’  ἀγωνιζώμαστε'  νὰ  μετανοοῦμε  γιὰ  τὶς  ἁμαρτίες  μας'  νὰ  βιάζωμε  τὸν  ἑαυτό  μας  πρὸς  ἐξάσκηση  τῆς  ἀρετῆς.  Μὴ  περιμένουμε  τὰ  πάντα  ἀπὸ  τὴν  προσευχὴ  τῶν  ἁγίων,  ἐνῷ  ἐμεῖς  οἱ  ἴδιοι  ραθυμοῦμε  καὶ  ἀμελοῦμε.  Ἡ  ἁγιότητα  δὲν  μεταδίδεται  κατὰ  μαγικὸ  τρόπο.  Θέλει  καὶ  τὴν  προσωπικὴ  ἐργασία.

  Ἔτσι,  ὁ  Ἱερεμίας,  ἐνῷ  προσευχήθηκε  τρεῖς  φορὲς  γιὰ  τοὺς  Ἑβραίους,  καὶ  τὶς  τρεῖς  φορὲς  ἄκουσε  τὸν  Θεὸ  νὰ  λέγει'  «Μὴ  προσεύχου,  μηδὲ  ἀξίου περὶ  τοῦ  λαοῦ  τούτου,  ὅτι  οὐκ  εἰσακούσομαί  σου»(Ἱερ.7,16).  Ἐπίσης  ὁ  Σαμουὴλ  ἐνῷ  προσευχόταν  γιὰ  τὸν  Σαοὺλ  καὶ  τοὺς  Ἰσραηλῖτες  ἐν  τέλει  αὐτοὶ  καταστράφηκαν  γιατί  δὲν  ἀκολουθοῦσαν  τὰ  παραγγέλματα  τοῦ  Θεοῦ.  Καὶ  στὸν  Ἰεζεκιὴλ  ὁ  Θεὸς  λέγει'  «καὶ  ἐὰν  ὦσιν  οἱ  τρεῖς  ἄνδρες  οὗτοι  ἐν  μέσῳ  αὐτῆς,  Νῶε  καὶ  Δανιὴλ  καὶ  Ἰώβ,  αὐτοὶ  ἐν  τὴ  δικαιοσύνη  αὐτῶν  σωθήσονται…ἡ  δὲ  γῆ  ἔσται  εἰς  ὄλεθρον»(Ἰεζ.14,14-16).  Καὶ  στὸν  Ἱερεμία  ποὺ  προσευχήθηκε  τρεῖς  φορὲς  καὶ  ἄκουσε  ἐπίπληξη  ἀπὸ  τὸν  Κύριο,  ὁ  Θεὸς  μετὰ  τοῦ  εἶπε'  «ἐὰν  στὴ  Μωϋσῆς καὶ  Σαμουὴλ  πρὸ  προσώπου  μου,  οὐκ  ἔστιν  ἡ  ψυχή  μου  πρὸς  αὐτούς»(Ἱερ.15,1).

  Καὶ  τὰ  λέγει  αὐτὰ  ὁ  Θεὸς  στὸν  Ἱερεμία  καὶ  στὸν  Ἰεζεκιὴλ  γιὰ  νὰ  τοὺς  δείξει,  ὄχι  ὅτι  δὲν  δέχεται  τὴν  ἱκεσία  τους  καὶ  τοὺς  περιφρονεῖ,  ἀλλὰ  δὲν  ἀξίζουν  οἱ  ἰουδαῖοι  γιὰ  νὰ  τοὺς  βοηθήσει. Γι’ αὐτὸ  καὶ  ἀναφέρει  τὰ  ὀνόματα  τοῦ  Νῶε,  Δανιήλ,  Ἰώβ,  Μωϋσῆ  καὶ  Σαμουήλ.  Εἶναι  σὰν  νὰ  λέγει  σὲ  μᾶς  σήμερα'  ἀκόμη  καὶ  ἡ  Παναγία  καὶ  ὁ  Χρυσόστομος  καὶ  ὁ  Ἀθανάσιος  νὰ  προσευχηθοῦν  γιὰ  σᾶς  ἐγὼ  δὲν  σᾶς  βοηθῶ.  Ἡ  κακία  σας  εἶναι  ἀπροσμέτρητη  καὶ  φοβερή.

  Γνωρίζοντας λοιπὸν  αὐτὰ  οὔτε  νὰ  περιφρονοῦμε  τὶς  προσευχὲς  τῶν  ἁγίων  οὔτε  νὰ  περιμένουμε  ἀπ’  αὐτὲς  τὰ  πάντα  ὅταν  ἐμεῖς  ραθυμοῦμε  καὶ  δὲν  ἀγωνιζόμαστε.

Δευτέρα 23 Μαΐου 2022


 

Ἀγαπητοί πατέρες καί ἀδελφοί Χριστός Ἀνέστη. Κυκλοφορεῖ σέ ἠλεκτρονική μορφή καί σέ ἔντυπη μορφή, τό παρόν μικρό ἔντυπο 24 σελίδες. Εἶναι τό τέταρτο κατά σειρά πού κυκλοφορεῖ μέ τήν ἐπιμέλεια μοῦ, μετά ἀπό τά κηρύγματα καί τίς ὁμιλίες μου. Δώδεκα μικρές διδακτικές ἱστορίες ὠφέλειας. Τά ἔσοδα θά διατεθοῦν γιά τούς φυλακισμένους ἀδελφούς μας. Δέν ὑπάρχει τιμή, παρά μόνο ὅποιος τό ζητήσει ὅτι θέλει καί ὅτι μπορεῖ νά βοηθήσει.

email: pater9870@gmail.com 

 

Μέ ὅση Ἀγάπη Χριστοῦ ἔχω.

Ἀρχιμανδρίτης Σιλουανός ὁ Προδρομίτης.

 

Πέμπτη 5 Μαΐου 2022




 ΑΡΧΙΜ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ Ph.D.


Η ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΝΑΙ ΜΑΧΑΙΡΙ…!
Έκδοση Α’ Δεκέμβριος 2013

ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΘΑΒΩΡ»


 Ιεροκατάκριση.

Ο Μωυσής, ήταν πνευματικός ηγέτης του ιουδαϊκού λαού, (όπως είναι στην Εκκλησία μας οι ιερείς και οι αρχιερείς). Και πήρε ως γυναίκα μια αιθιόπισσα. Κάτι, που δεν άρεσε στα αδέρφια του Άαρων και Μαριάμ. «Και ελάλησε Μαριάμ και Άαρων κατά του Μωυσή» (Αριθμ.12: 1). Όχι, βέβαια, πως τον ύβρισαν, απλά σαν αδέρφια θα του είπαν: «βρε αδερφέ, τι έκανες εκεί; Τέτοια γυναίκα πήρες;».
Και όμως ο Κύριος, γι’ αυτό το «ασήμαντο» που είπαν εις βάρος του εκλεκτού Του δούλου, οργίσθηκε! (Αριθμ. 12:9). Και τους επέπληξε: «Πως λοιπόν δεν φοβηθήκατε, και κατακρίνατε έναν τέτοιο υπηρέτη Μου;» (Αριθμ.12: 8). Και έστειλε σαν «τιμωρία» στην Μαριάμ, (επειδή πιθανόν αυτή «κίνησε» το θέμα), την φοβερωτάτη λέπρα (Αριθμ. 12: 10).
Γιατί λοιπόν τέτοια «αντίδραση» από τον φιλάνθρωπο Κύριο; Επειδή ακριβώς σπίλωσαν τον υπηρέτη Του. Τον «μείωσαν» στα μάτια του λαού. Και προκειμένου ο Θεός να τον «αποκαταστήσει» να τον κρατήσει ψηλά στη συνείδηση του λαού τιμώρησε με λέπρα την Μαριάμ.
Κάτι ανάλογο ισχύει και με την κατάκριση που κάνουμε εις βάρος των πνευματικών μας πατέρων, ιερέων και αρχιερέων. Τους μειώνουμε στη συνείδηση του λαού, τους υποβιβάζουμε, με αποτέλεσμα ο λαός να απομακρύνεται από την Εκκλησία, που είναι η σωτηρία! Σκεφθείτε το μέγεθος της αμαρτίας μας!

Άγιο Ποτήριο

Το Άγιο Ποτήριο είναι Άγιο, γιατί «υποδέχεται» το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Γι’ αυτό και το προσκυνάμε, το διατηρούμε καθαρό, και δεν τολμούμε να το μουντζουρώσουμε, αλλά και αν ιδούμε πάνω του κάποια μουντζούρα, σπεύδουμε να το καθαρίσουμε, να το κάνουμε να αστράφτει, άσχετα αν είναι κατασκευασμένο από ψεύτικο υλικό. Και έτσι πρέπει!
Και ο ιερέας, που φέρει την ιερωσύνη του Χριστού, είναι ένα Άγιο Ποτήριο, και μάλιστα ζωντανό! Με άλλα λόγια, όση ιερότητα έχει το άψυχο Άγιο Ποτήριο, που υποδέχεται το Σώμα του Χριστού, τόση ιερότητα έχει και ο ιερέας, που σαν Άγιο Ποτήριο φέρει την ιερωσύνη του Χριστού. Όπως δεν πρέπει να μουντζουρώνουμε το άψυχο Άγιο Ποτήριο, έτσι δεν πρέπει να μουντζουρώνουμε (κατακρίνουμε, συκοφαντούμε) και το έμψυχο Άγιο Ποτήριο (τον ιερέα).
Αν στο άψυχο Άγιο Ποτήριο ιδούμε καμιά μουντζούρα, την εξαφανίζουμε. Το ίδιο θα πρέπει να κάνουμε και στο έμψυχο Άγιο Ποτήριο, (τον ιερέα): Αν ακούσουμε κάτι κακό εις βάρος του, οφείλουμε σαν χριστιανοί να το θάβουμε, να το εξαφανίζουμε, και να μην το διαδίδουμε, κατηγορώντας τον ιερέα! Αν δεν το κάνουμε, τότε σαν χριστιανοί, σε τι διαφέρουμε από έναν μη χριστιανό; «Και αν έχεις τέτοιους φίλους, τι τους θέλεις τους εχθρούς;».

Τρίτη 1 Μαρτίου 2022



 Σύντομα κηρύγματα στους χαιρετισμούς της Παναγίας. Σε ελάχιστα αντίτυπα μόνο από τον Συγγραφέα
Αποστέλλεται δωρεάν  και σε ηλεκτρονική μορφή
 στο e-mail.
Περισσότερες πληροφορίες pater9870@gmail.com

Δευτέρα 27 Σεπτεμβρίου 2021




 ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΚΑΙ ΣΙΩΠΗ


Του Αρχιμανδρίτου Σιλουανού Λάμπρου
Ιεροκήρυκος της Ιεράς Μητροπόλεως Φωκίδος.

«Όταν προσεύχεσαι» έχει σοφά ειπωθεί από έναν Ορθόδοξο συγγραφέα στη Φινλανδία, «εσύ ο ίδιος οφείλεις να σιωπάς….. Εσύ ο ίδιος οφείλεις να σιωπάς’ άφησε να μιλήσει η προσευχή σου». Το να πετύχεις τη σιωπή, είναι το πιο δύσκολο, το πιο αποφασιστικό απ’ όλα τα πράγματα στην τέχνη της προσευχής.

Η σιωπή δεν είναι απλώς αρνητική – μία παύση δηλαδή ανάμεσα στις λέξεις, μια χρονική διακοπή του λόγου – αλλά, όταν την καταλάβουμε σωστά, είναι πολύ θετική: είναι μια στάση προσεκτικής εγρήγορσης, επαγρύπνησης και πάνω απ’ όλα προσοχής ν’ ακούσουμε.

Ο ησυχαστής, δηλαδή ο άνθρωπος που έχει πετύχει την ησυχία, την εσωτερική ηρεμία ή σιωπή, είναι ο κατ΄ εξοχήν προετοιμασμένος ν΄ ακούσει. Ακούει τη φωνή της προσευχής μέσα στη δική του καρδιά και καταλαβαίνει ότι αυτή η φωνή δεν είναι η δικιά του αλλά κάποιου Άλλου που μιλάει μέσα του.
Η σχέση ανάμεσα στην προσευχή και στη σιωπή θα γίνει πιο κατανοητή αν εξετάσουμε τέσσερις σύντομους ορισμούς. Ο πρώτος είναι από το Συνοπτικό Λεξικό της Οξφόρδης (The Concise Oxford Dictionary), που περιγράφει την προσευχή ως «ιερή αίτηση προς το Θεό… τύπο που εφαρμόζουμε για να προσευχόμαστε».

Η προσευχή θεωρείται εδώ σαν κάτι που εκφράζεται με λέξεις και πιο συγκεκριμένα σαν μια πράξη αίτησης προς το Θεό να μας παραχωρήσει ορισμένα οφέλη. Ακόμα λοιπόν βρισκόμαστε στο επίπεδο της εξωτερικής μάλλον παρά της εσωτερικής προσευχής. Λίγοι ανάμεσα μας μπορούν να μείνουν ικανοποιημένοι από έναν τέτοιο ορισμό.
Ο δεύτερος μας ορισμός, που προέρχεται από ένα Ρώσο στάρετς του περασμένου αιώνα, είναι πολύ λιγότερο εξωτερικός.

« Στην προσευχή», λέγει ο επίσκοπος Θεοφάνης ο Ερημίτης (1815-94), «το πρωταρχικό είναι να σταθείς μπροστά στο θεό με το νου στην καρδιά, και να συνεχίζεις να στέκεσαι μπροστά Του ακατάπαυστα μέρα και νύχτα μέχρι το τέλος της ζωής σου».
Η προσευχή σύμφωνα μ‘ αυτόν τον ορισμό δε σημαίνει απλώς να κάνουμε ορισμένες «ιερές αιτήσεις»· και μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς τη χρήση οποιωνδήποτε λέξεων. Δεν είναι τόσο μια στιγμιαία ενέργεια, όσο μία συνεχής κατάσταση.

Να προσεύχεσαι σημαίνει να στέκεσαι μπροστά στο Θεό, να έρχεσαι σε άμεση και προσωπική σχέση με Αυτόν· είναι να γνωρίζεις σε κάθε επίπεδο της ύπαρξης σου, από το ενστικτώδες μέχρι το διανοητικό, από το υπό - μέχρι το υπέρ - συνειδητό, ότι υπάρχεις μέσα στο Θεό και Αυτός είναι εντός σου.

Για να επιβεβαιώσουμε και να βαθύνουμε της διαπροσωπικές μας σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους δε χρειάζεται να θέτουμε συνεχώς αιτήματα ή να χρησιμοποιούμε λέξεις· όσο πιο καλά γνωρίζουμε και αγαπάμε ο ένας τον άλλο, τόσο πιο λίγο έχουμε ανάγκη από λόγια για να συνεννοούμαστε. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στην προσωπική μας σχέση με το Θεό.
Στους δύο πρώτους ορισμούς, δίνεται έμφαση κυρίως σ‘ αυτό που κάνει ο άνθρωπος παρά σ‘ αυτό που κάνει ο Θεός. Αλλά στην προσωπική σχέση της προσευχής, εκείνος που παίρνει την πρωτοβουλία και του οποίου η ενέργεια είναι θεμελιακή, είναι ο ουράνιος σύντροφος και όχι ο άνθρωπος. Αυτό φαίνεται καθαρά στον τρίτο μας ορισμό, παρμένο από τον Άγιο Γρηγόριο το Σιναΐτη (+1346). Σε ένα σύνθετο χωρίο, όπου το ένα επίπεδο ακολουθεί το άλλο, καθώς ο συγγραφέας προσπαθεί να περιγράψει την αληθινή ουσία της εσωτερικής προσευχής, τελειώνει ξαφνικά με απροσδόκητη απλότητα: «Γιατί μακρυλογούμε; Προσευχή είναι ο Θεός, που κατεργάζεται όλα τα πράγματα σε όλους τους ανθρώπους». Προσευχή είναι ο Θεός - όχι δηλαδή κάτι που εγώ αρχίζω αλλά κάτι στο οποίο συμμετέχω· πρώτιστα δεν είναι κατι που εγώ κάνω αλλά κατι που ο Θεός κάνει μέσα μου: κατά τη ρήση του Απ. Παύλου, «ζω δε ουκέτι εγώ, ζη εν εμοί Χριστός» (Γαλ. β΄, 20)
Ο δρόμος της Νοεράς Προσευχής δηλώνεται με ακρίβεια στους λόγους του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή σχετικά με το Μεσσία: «εκείνον μεν δει αυξάνειν, εμέ δε ελαττούσθαι» (Ιωάν. γ΄, 30). Μ’ αυτή την έννοια, να προσευχόμαστε σημαίνει να σιωπούμε. «Εσύ ο ίδιος οφείλεις να σιωπάς· άφησε να μιλήσει η προσευχή σου»- πιο σωστά, άφησε να μιλήσει ο Θεός. Αληθινή εσωτερική προσευχή σημαίνει να σταματάμε να μιλάμε και να αφουγκραζόμαστε στην καρδιά μας τη χωρίς λόγια φωνή του Θεού· σημαίνει να πάψουμε να ενεργούμε από μόνοι μας και να εισερχόμαστε στο χώρο της δράσης του Θεού. Στην αρχή της Βυζαντινής Θείας Λειτουργίας, όταν έχουν τελειώσει τα προκαταρτικά και όλα είναι πια έτοιμα για να αρχίσει η Θεία Ευχαριστία, ο διάκονος πλησιάζει τον ιερέα και λέγει: «Καιρός του ποιήσαι τω Κυρίω» - καιρός για να δράσει ο Κύριος. Αυτή ακριβώς είναι η στάση του πιστού όχι μόνο στην Ευχαριστιακή Λειτουργία αλλά και σε κάθε προσευχή δημόσια ή ιδιωτική.
Ο τέταρτος ορισμός μας, παρμένος πάλι από τον Άγιο Γρηγόριο το Σιναΐτη, δηλώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια τον χαρακτήρα της δράσης αυτής του Κυρίου μέσα μας. «Προσευχή», μας λέει, « είναι η φανέρωσις του Βαπτίσματος». Η ενέργεια του Κυρίου δεν περιορίζεται φυσικά μόνο στους βαφτισμένους· ο Θεός είναι παρών και επενεργεί μέσα σε κάθε άνθρωπο, από το γεγονός ότι κάθε άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ’ εικόνα και ομοίωση Του. Η εικόνα όμως αυτή έχει αμαυρωθεί και σκιαστεί, με την πτώση του ανθρώπου στην αμαρτία. Η εικόνα αυτή αποκαθίσταται στην αρχική της ομορφιά και λαμπρότητα με το μυστήριο του Βαπτίσματος μέσα απ’ το οποίο ο Χριστός και το Άγιο Πνεύμα έρχονται να κατοικήσουν εκεί που οι Πατέρες ονομάζουν «βαθύτατο και μυστικό ταμείον της καρδιάς μας».
Για την συντριπτική πλειοψηφία όμως το Βάπτισμα είναι κάτι που το πήραν στη νηπιακή ηλικία και για το οποίο δεν έχουν συνειδητή ανάμνηση. Αν ο Χριστός του Βαπτίσματος και ο «ενοικών» Παράκλητος δεν παύουν ούτε στιγμή να ενεργούν εντός μας, οι περισσότεροι από μας, αν εξαιρέσει σπάνιες περιπτώσεις , είμαστε κυριολεκτικά ανίδεοι από αυτή την εσωτερική παρουσία και ενέργεια. Η αληθινή προσευχή, λοιπόν, σημαίνει την ανακάλυψη και την φανέρωση της Χάριτος του Βαπτίσματος. Να προσευχόμαστε σημαίνει να περνάμε από το σημείο εκείνο όπου η χάρη είναι παρούσα στις καρδιές μας μυστικά και ασυνείδητα, στην κατάσταση όπου έχουμε πλήρη εσωτερική αντίληψη και συνειδητή επίγνωση, όπου δηλαδή δοκιμάζουμε και αισθανόμαστε πια την ενέργεια του Πνεύματος κατευθείαν και άμεσα με τα λόγια του Αγίου Κάλλιστου και Αγίου Ιγνατίου Ξανθόπουλου (14αι.) «ο σκοπός της Χριστιανικής ζωής είναι να επιστρέψουμε στην τέλεια Χάρη του Αγίου Ζωοποιού Πνεύματος που μας δόθηκε από την αρχή μέσα στο Βάπτισμα».
«Μέσα στην αρχή μου είναι και το τέλος μου» (Τ.S. Eliot). Ο σκοπός της προσευχής μπορεί να συνοψιστεί με τη φράση «γίνε ό, τι είσαι». Γίνε, συνειδητά κι ενεργά, αυτό που ήδη είσαι εν δυνάμει και μυστικά, επειδή έχεις πλαστεί σύμφωνα με την ιερή εικόνα και έχεις ξαναγεννηθεί με το Βάπτισμα. Γίνε ό ,τι είσαι: ακριβέστερα, ξαναγύρισε στον εαυτό σου· ανακάλυψε Αυτόν που είναι ήδη δικός σου· άκουσε Αυτόν που δεν παύει ποτέ να μιλάει μέσα σου· κάνε κτήμα σου Αυτόν, που ακόμα και τώρα σε έχει για δικό Του. Τούτο είναι το μήνυμα του Θεού σε όποιον θέλει να προσευχηθεί: «Δε θα μ’ αναζητούσες αν δε με είχες ήδη βρει» (Paskal).
Αλλά πώς θα ξεκινήσουμε; Πώς να μάθουμε να σιωπούμε για ν ΄ αρχίζουμε να ακούμε; Αντί απλά να μιλάμε στο Θεό , πώς μπορούμε να πετύχουμε μια προσευχή στην οποία ο Θεός μιλάει σε μας; Πώς μπορούμε να περάσουμε από την προσευχή των λόγων, στην προσευχή της σιωπής, «από την εντατική» στην « αυτοενεργούμενη » προσευχή ( για να χρησιμοποιήσουμε την ορολογία του επισκόπου Θεοφάνη), από τη «δική μου» προσευχή στην προσευχή του Χριστού εντός μου;
Ένας τρόπος ν ΄ αρχίσουμε αυτό το ταξίδι προς τα μέσα μας είναι η Επίκληση του Ονόματος του Ιησού.

Τρίτη 22 Ιουνίου 2021


Θα επανέλθουμε μόνον εάν η επικαιρότητα χρήζει άμεσης ανάρτησης γεγονότος.




 



 

 





“Γιατί σε μένα , Θεέ μου;”.


Ευλογημένα γιατί! Τα καθαγίασε ο Ίδιος ο Χριστός στο σταυρό: «Θεέ μου, Θεέ μου, ίνα τι με εγκατέλιπες;». Θεέ μου, γιατί μου το έκανες αυτό; Τι σου έκανα; Δεν είμαι ο Υιός σου; Το ίδιο ακριβώς ερώτημα με το δικό μου∙ και έμεινε και αυτό αναπάντητο. Έμεινε αναπάντητο στα φαινόμενα. Τα γεγονότα όμως φανέρωσαν την απάντηση.Τέτοια πολλά «γιατί» βγήκαν και από το στόμα του πολύαθλου Ιώβ ή τη γραφίδα του τραυματισμένου Δαυίδ, δύο ανθρώπων που οι τραγικοί θάνατοι των παιδιών τους σφράγισαν το πέρασμά τους από την ιστορία και που μας παρουσιάζονται συχνά ως τα μοναδικά πρότυπα πίστης, εγκαρτέρησης και υπομονής.Το ερώτημα αυτό το απευθύνουμε στο Θεό, το λέμε στον εαυτό μας, το επαναλαμβάνουμε στους ανθρώπους που νιώθουμε ότι ιδιαίτερα μας αγαπούν. Το λέμε κυρίως για να εκφράσουμε το μέσα μας, το λέμε όμως και προσδοκώντας το χάδι μιας απάντησης. Ποιος όμως μπορεί να δώσει μια απάντηση; Ακόμη κι αν την ξέρει, ποιος μπορεί να μας την πει;Λέγει ο Μέγας Βασίλειος προς πενθούντα πατέρα ότι ο πόνος κάνει τον άνθρωπο τόσο ευαίσθητο, ώστε μοιάζει με το μάτι που δεν ανέχεται ούτε το φτερό. Και η πιο τρυφερή κίνηση αυξάνει τον πόνο του πονεμένου. Και η πιο διακριτική αναλογία δεν αντέχεται. Ο λόγος που εκφέρεται ως λογικό επιχείρημα ενοχλεί αβάσταχτα. Μόνο το δάκρυ, η κοινωνία της απορίας, η σιωπή, η εσωτερική προσευχή θα μπορούσαν να ανακουφίσουν τον πόνο, να φωτίσουν το σκοτάδι ή να γεννήσουν μια μικρή ελπίδα.
Ο πόνος γεννά αλήθεια, συμπόνια, κοινωνίαΟ πόνος δεν ξυπνάει μόνο εμάς, αλλά γεννάει και την αγάπη στους γύρω μας. Προσπαθούν να μπουν στη θέση μας. Αγωνίζονται στον καιρό της ασφάλειάς τους να μοιρασθούν τα πιο ανεπιθύμητα γι’ αυτούς δικά μας αισθήματα. Και το κάνουν. Ο πόνος γεννά την υπομονή μας, ταυτόχρονα όμως γεννά και τον εξ αγάπης σύνδεσμο με τους αδελφούς μας. Ο πόνος γεννά την αλήθεια. Η συμπόνια των άλλων τη φυτεύει στη δική μας καρδιά. Εκεί διακριτικά κρύβεται και η απάντηση.Έτσι γεννιέται στην καρδιά η παρηγοριά, της οποίας η γλύκα και η ανακούφιση είναι πολύ εντονότερες ως εμπειρίες από το βάρος του πόνου. Η απάντηση γεννιέται μέσα μας.Δυο γονείς, μας λέγουν οι επιστήμονες, μπορούν να κάνουν άπειρα διαφορετικά παιδιά. Όσο διαφέρουν οι φυσιογνωμίες μας, άλλο τόσο και παραπάνω ποικίλουν οι εκφράσεις του εσωτερικού κόσμου μας. Το ίδιο και οι απαντήσεις στα μεγάλα αυτά ερωτήματα. Αν ένας τρίτος μας δώσει τη μία «σωστή» δήθεν απάντησή του, θα καταστρέψει την ποικιλία και την προσωπικότητα των δικών μας απαντήσεων- των ιερών απαντήσεων που για τον καθένα μας επιφυλάσσει ο Θεός. Η υποτιθέμενη σοφία του όποιου σοφού θα συντρίψει την αλήθεια και την ελευθερία του Θεού μέσα μας. Το μεγάλο λάθος είναι να περιμένουμε την απάντηση απ’ έξω μας, από τους άλλους. Ποιος σοφός; Ποιος φιλόσοφος; Ποιος ασφαλισμένος στην ορθότητα των επιχειρημάτων του ιερέας γνωρίζει την απάντηση των τόσο προσωπικών μας «γιατί»; Η απάντηση μπορεί να ανιχνευθεί μόνο μέσα μας. Όχι στις ανάλογες δήθεν περιπτώσεις ,ούτε σε βαρύγδουπα βιβλία, ούτε σε συνταγές παρηγοριάς και σοφίας. Η απάντηση δεν υπάρχει κάπου, δεν την ξέρει κάποιος. Η απάντηση γεννιέται μέσα μας. Η δική μας απάντηση είναι το δώρο του θεού. Ο πόνος μας βγάζει από τα ανθρώπινα μέτρα.
Τελικά αυτά τα «γιατί» δεν έχουν τις απαντήσεις που η φτώχεια και η αδυναμία μας περιμένει. Στη λογική αυτή συνήθως παραμένουν αναπάντητα. Γι’ αυτό και ο Χριστός για το θάνατο δεν είπε παρά ελάχιστα. Απλά ο Ίδιος τον επέλεξε∙ και πόνεσε όσο κανένας άλλος. Και όταν αναστήθηκε ,το στόμα Του έβγαλε περισσότερη πνοή και λιγότερα λόγια. Δεν είπε τίποτε για τη ζωή και θάνατο- μόνο προφήτευσε το μαρτύριο του Πέτρου. Ο πόνος δεν απαντιέται με επιχειρήματα . Ούτε η αδικία και ο θάνατος αντιμετωπίζονται με τη λογική. Τα προβλήματα αυτά λύνονται με το εμφύσημα και την πνοή που μόνο ο Θεός δίνει. Λύνονται με το Άγιο Πνεύμα . Ξεπερνιούνται με την ταπεινή αποδοχή του θελήματος του Θεού, που είναι τόσο αληθινό αλλά συνήθως και τόσο ακατανόητο.Στο διάβα της, η δοκιμασία συνοδεύεται από το σφυροκόπημα των αναπάντητων ερωτημάτων. Κι εμείς, γαντζωμένοι στα «μήπως», στα «γιατί», στα «αν», συντηρούμε τις ελπίδες και αντέχουμε την επιβίωση σε αυτό τον κόσμο , προσδοκώντας κάτι σίγουρο ή κάτι σταθερό. Αυτό όμως συνήθως δεν εντοπίζεται στην προτεινόμενη από μας λύση, αλλά επικεντρώνεται στην απροσδόκητη, υπέρλογη θεϊκή παρηγοριά. Κάθε προσπάθεια αντικατάστασής της με ανθρώπινα υποκατάστατα αδικεί εμάς τους ίδιους. Κάθε περιορισμός στην ασφυκτική θηλιά των ορθολογιστικών απαντήσεων μας παγιδεύει βαθύτερα στο δράμα μας. Στο διάλογο με τον πόνο, την αδικία και το θάνατο είμαστε υποχρεωμένοι να βγούμε από τα ανθρώπινα μέτρα. Αυτή είναι όχι μόνο η έξοδος από τη δοκιμασία αλλά και η ευεργεσία της. Η μοναδική ευκαιρία .Τελικά, το μεν ερώτημα μπορούμε να το υποβάλλουμε, τη δε απάντηση πρέπει να την περιμένουμε. Ή ο Θεός δεν υπάρχει ή παραχωρεί μια δοκιμασία για να μας δώσει μια μοναδική ευκαιρία. Αν δεν γινόταν η Σταύρωση , δεν θα υπήρχε η Ανάσταση. Ο Χριστός θα ήταν ένας καλός δάσκαλος∙ όχι ο Θεός. Ο Θεός δίνει την ευκαιρία . Σε μας μένει να τη δούμε και να την αξιοποιήσουμε. Η δε χαρά και το περιεχόμενο αυτής της ευκαιρίας είναι πολύ μεγαλύτερα από την ένταση και τον πόνο της δοκιμασίας. Ο θάνατος , ο πόνος, η αδικία αποτελούν μυστήριο που η όποια απάντηση το διασαλεύει. Στις περιπτώσεις αυτές η αλήθεια δεν εκφράζεται ως άποψη ή επιχείρημα ,αλλά προσφέρεται ως ταπείνωση και κοινός πόνος. Η πορεία στο μεθόριο της ζωής και του θανάτου, του σκανδαλισμού και της δοξολογίας, του θαύματος και της αδικίας παρουσιάζει στροφές και κρυμμένες γωνιές, όπου διασφαλίζεται η αλήθεια της ζωής. Αν ξεφύγει κανείς τον πειρασμό να λυγίσει, τότε αντικρίζει την αλήθεια με τέτοια όψη που ποτέ του δεν είχε καν φαντασθεί. Ο πόνος, αν κάποιος καταφέρει να τον αγκαλιάσει, γεννά πρωτόγνωρες ευαισθησίες και ξεδιπλώνει πραγματικότητες που με άλλο τρόπο δεν μπορούν να ιδωθούν. Η πρόκληση δεν είναι να συμβούν γεγονότα και αποκαλύψεις∙ αυτά υπάρχουν. Η πρόκληση είναι να ανοίξει κανείς μάτια του για να μπορεί να τα αντικρίσει.Είναι αναντίλεκτη αλήθεια δυστυχώς: συνήθως μόνο χάνοντας τα πολύ επιθυμητά ,γνωρίζουμε και κερδίζουμε τα πολύ μεγάλα. Σίγουρα ο πόνος και η αδικία δεν μπορούν να καταργήσουν την αγάπη του Θεού. Ο Θεός υπάρχει. Και είναι και αγάπη και ζωή. Η τέλεια αγάπη και το πλήρωμα της ζωής . Και το μεγαλύτερο θαύμα της ύπαρξής Του είναι η συνύπαρξη Του με τον πόνο, την αδικία και το θάνατο.Ίσως και η μεγαλύτερη πρόκληση για τον καθένα μας να είναι η συνύπαρξη με το δικό του προσωπικό πόνο, το ελπιδοφόρο σφιχταγκάλιασμα με τα βαθύτερα αυτά «γιατί», η ταπεινή εσωτερική περιχώρηση στην προσδοκία του Θεού μέσα από τις «αδικίες» που νομίζουμε πως Αυτός μας κάνει. Πριν από λίγες μέρες με πλησίασε κάποια νεαρή κοπέλα , που το καντηλάκι της ζωής της φαίνεται να τρεμοσβήνει. Μέσα στον αβάσταχτο πόνο της διέκρινα την ελπίδα. Μέσα από τα δακρυσμένα μάτια της αντίκρισα τη χαρά, τη δύναμη και τη σοφία.- Θέλω να ζήσω, μου είπε. Αλλά δεν ήλθα για να μου το επιβεβαιώσετε. Ήλθα για να με βοηθήσετε να φύγω έτοιμη από αυτό τον κόσμο.- Εγώ είμαι παπάς της ζωής και όχι του θανάτου, της απαντώ. Γι’ αυτό και θέλω να ζήσεις . Επίτρεψέ μου, όμως, να σε ρωτήσω κάτι: μέσα στη δοκιμασία σου, ρωτάς ποτέ «γιατί σε μένα ,Θεέ μου;»- Δεν σας καταλαβαίνω, πάτερ, μου λέει. Εγώ ρωτώ «γιατί όχι σε μένα, Θεέ μου;». Και δεν περιμένω το θάνατό μου ,αλλά προσδοκώ το φωτισμό μου!


Από το βιβλίο: «ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ.

Άνθρωπος μεθόριος. Από τα αναπάντητα διλήμματα Στα περάσματα της «άλλης λογικής»Εκδόσεις: «Εν πλω».